Tái tạo dây chằng khớp (Ligament Reconstruction) là phẫu thuật nhằm khôi phục lại sự vững chắc và chức năng sinh lý của khớp thông qua việc thay thế dây chằng bị đứt hoặc mất chức năng bằng một mảnh ghép mới, có thể là mô tự thân, mô đồng loại hoặc vật liệu nhân tạo.
Dây chằng đóng vai trò như bộ neo giữa hai đầu xương, giúp ổn định khớp, định hướng vận động và duy trì cảm giác bản thể (proprioception).
Khi bị đứt, khớp sẽ mất vững, dễ trượt xoay bất thường, dẫn đến tổn thương sụn khớp, sụn chêm và thoái hóa khớp sớm nếu không được điều trị đúng cách.
Phẫu thuật tái tạo dây chằng hướng đến việc khôi phục cấu trúc chịu lực chính của khớp, tái lập cơ học vận động gần với sinh lý tự nhiên, từ đó ngăn ngừa tổn thương thứ phát và bảo tồn khớp thật lâu dài.
Tùy vị trí và mức độ tổn thương, kỹ thuật tái tạo có thể thực hiện ở nhiều khớp khác nhau, phổ biến nhất là:
- Khớp gối: tái tạo dây chằng chéo trước (ACL), chéo sau (PCL) hoặc dây chằng bên.
- Khớp vai: tái tạo dây chằng bao khớp và sụn viền (labrum) trong trật khớp tái diễn.
- Khớp cổ chân: tái tạo dây chằng mác – sên – gót trong mất vững mạn tính.
- Khớp khuỷu và cổ tay: phục hồi dây chằng bên giúp ổn định xoay.
Phần lớn các ca phẫu thuật hiện nay được thực hiện bằng kỹ thuật nội soi, giúp xác định chính xác vị trí tổn thương, hạn chế sang chấn mô mềm và rút ngắn thời gian hồi phục.
Vật liệu sử dụng trong tái tạo dây chằng
Các loại mảnh ghép được lựa chọn dựa trên yêu cầu cơ học, sinh học và điều kiện cụ thể của bệnh nhân:
- Mảnh ghép tự thân (Autograft): sử dụng gân bánh chè, gân hamstring hoặc gân tứ đầu đùi.
- Mảnh ghép đồng loại (Allograft): lấy từ ngân hàng mô người hiến, phù hợp với các ca tái phẫu thuật hoặc tái tạo nhiều dây chằng.
- Mảnh ghép nhân tạo (Synthetic graft): làm từ sợi tổng hợp như PET hoặc polyester, mô phỏng cấu trúc collagen tự nhiên; có thể dùng đơn độc hoặc làm khung hỗ trợ cho mô sinh học (hybrid graft).
Sự phát triển của vật liệu nhân tạo thế hệ mới đã giúp rút ngắn thời gian hồi phục, tăng độ bền ban đầu và mở ra hướng kết hợp giữa cơ học nhân tạo và tái tạo sinh học, giúp bệnh nhân vận động sớm mà vẫn bảo tồn được khớp thật.
(Quý bệnh nhân có thể bấm vào từng box bên dưới để tìm hiểu chi tiết từng kỹ thuật)
Tái tạo dây chằng chéo trước khớp gối (ACL Reconstruction) Tái tạo dây chằng chéo sau (PCL Reconstruction) Tái tạo dây chằng bên khớp gối (MCL, LCL Reconstruction) Tái tạo dây chằng cổ chân (Ankle Ligament Reconstruction) Tái tạo dây chằng vai (Shoulder Stabilization) Tái tạo dây chằng cổ tay (Wrist Ligament Reconstruction)
